front-start
Alkohol w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych PDF Email
Zakład Epidemiologii, Prewencji Chorób Układu Krążenia i Promocji Zdrowia, Instytut Kardiologii w Warszawie 

Alkohol wpływa na ryzyko chorób układu krążenia także poprzez oddziaływanie na klasyczne czynniki ryzyka tych chorób: poziom lipidów, czynniki krzepnięcia krwi, ciśnienie tętnicze oraz stężenie homocysteiny. Spożycie alkoholu powoduje wzrost stężenia cholesterolu związanego z lipoproteinami o dużej gęstości (HDL – potocznie tzw. „dobry” cholesterol ) oraz zmniejszanie stężenia cholesterolu związanego z lipoproteinami o małej gęstości (LDL – tzw. „zły” cholesterol). Analiza wyników badań z lat 1965-1998 wykazała, że umiarkowane spożycie alkoholu (ok. 30 g/dzień) związane jest ze wzrostem stężenia cholesterolu zawartego we frakcjach lipoprotein o wysokiej gęstości, apolipoproteiny A1 (a ponadto ze zmniejszeniem stężenia fibrynogenu), co w konsekwencji spowodowało obniżenie ryzyka choroby niedokrwiennej serca o prawie 25%.

Ochronny efekt alkoholu może być także skutkiem jego działania fibrynolitycznego m.in. poprzez zwiększenie aktywności endogennego aktywatora plazminogenu tkankowego. Wyższa aktywność fibrynolityczna i zmniejszona agregacja płytek krwi może hamować tworzenie się skrzepów w naczyniach wieńcowych. Alkohol powoduje zwiększenie stężenia prostacykliny, która wpływa silnie na rozszerzanie naczyń i hamuje agregację płytek.

Umiarkowane spożycie alkoholu nie wpływa na poziom ciśnienia tętniczego krwi. Analiza ponad 60 badań stwierdziła liniową zależność między spożyciem alkoholu a częstością występowania nadciśnienia tętniczego krwi, a jako poziom progowy stymulujący rozwój nadciśnienia tętniczego wyznaczono spożycie 2-3 drinków dziennie (co odpowiada 25-50 g etanolu). Efekt ten występował dla wszystkich rodzajów napojów alkoholowych zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn.
  Większość badań wskazuje, że niższe stężenia homocysteiny (korzystniejsze z punktu widzenia ryzyka ChUK) zanotowano wśród osób o umiarkowanym spożyciu alkoholu, natomiast wyższe stężenia wystąpiły wśród osób o wysokim spożyciu alkoholu i wśród alkoholików w porównaniu z abstynentami.

Zagrożenia związane ze spożywaniem alkoholu

Alkohol, po paleniu papierosów, stanowi kolejną, udowodnioną przyczynę nowotworów: jamy ustnej, gardła, krtani, przełyku i wątroby. Jego rola w patogenezie tych nowotworów nie została jeszcze dostatecznie wyjaśniona. Badania wskazują, że alkohol działa synergicznie z paleniem tytoniu zwiększając ryzyko tych osób o 40-280% w porównaniu z abstynentami. W odniesieniu do rozwoju raka piersi u kobiet rola alkoholu nie jest dostatecznie wyjaśniona.
W krajach Europy i w Ameryce Północnej alkohol stanowi najważniejszy pojedynczy czynnik odpowiedzialny za największą liczbę zgonów z powodu chorób wątroby, a najniższe hepatotoksyczne dawki etanolu (prowadzące do stłuszczenia, zapalenia i marskości wątroby) wynoszą 40-80 g/dzień dla mężczyzn, dla kobiet i młodocianych są one nawet dwukrotnie mniejsze.

Systematyczne umiarkowane spożywanie alkoholu może doprowadzić u osób wrażliwych do trwałego uzależnienia, co pociąga za sobą szereg konsekwencji zarówno zdrowotnych jak i społecznych. Szacuje się, że w Polsce uzależnionych od alkoholu jest 600-800 tys. osób, ponadto 2-3 mln osób pije w sposób szkodliwy, a liczba osób pijących ryzykownie jest znacznie większa, choć trudna do ustalenia. Nadmiernej konsumpcji alkoholu towarzyszy często niedobór wielu składników pokarmowych, co prowadzić może do dodatkowych zaburzeń funkcjonowania organizmu.


busy
 
logo_ik_podstawowe_cmyk